IBM Instana OpenShift Mimari Dönüşüm Projesi
Şirket Genel Bakışı
180 yılı aşan köklü bir geçmişe sahip olan Türk Telekom, Türkiye’nin ilk entegre telekomünikasyon operatörüdür. Müşterilerin hızla değişen iletişim ve teknoloji ihtiyaçlarına en güçlü ve en doğru şekilde cevap verebilmek amacıyla 2015 yılında Türk Telekomünikasyon A.Ş., TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş. ve TTNET A.Ş. tüzel kişiliklerini mevcut şekliyle muhafaza ederek ve tabi oldukları mevzuat ve regülasyonlara tamamen uyarak, “müşteri odaklı” ve entegre bir yapıya geçmiştir.
Bireysel ve kurumsal hizmetler alanında geniş hizmet ağı ve zengin ürün çeşitliliğine sahip olan Türk Telekom, Ocak 2016 itibarıyla mobil, internet, telefon ve TV ürün ve hizmetlerini ‘Türk Telekom’ tek marka çatısı altında bir araya getirmiştir.
“Türkiye’nin Çoklu Oyuncusu” Türk Telekom, 30 Eylül 2025 itibarıyla 17,4 milyon sabit erişim hattı, 15,5 milyon sabit genişbant, 30,8 milyon mobil ve 2,8 milyon TV abonesine hizmet vermektedir. Türk Telekom Grubu, şirketleri Türkiye’yi yeni teknolojilerle buluşturma ve bilgi toplumuna dönüşüm sürecini hızlandırma vizyonuyla, 81 ilde 34.741 çalışanıyla hizmet vermektedir.
Türk Telekom, IBM ve Gantek İş Birliğiyle Modernizasyon Sürecinde Yeni Dönem Başlattı
Türk Telekom’un dijital hizmet portföyünün hızla genişlemesi ve şirketin modern uygulama mimarisine doğru ilerlemesi, mevcut izleme yaklaşımında daha gelişmiş yeteneklere duyulan ihtiyacı beraberinde getirdi. Mikroservis mimarisine, konteyner tabanlı platformlara ve artan trafik hacimlerine uyum sağlayacak akıllı, bütüncül ve gerçek zamanlı bir gözlemlenebilirlik çözümü kritik bir gereklilik haline geldi.
Bu ihtiyaçlar doğrultusunda Türk Telekom, hedef mimariyi oluşturmak üzere IBM’i stratejik teknoloji ortağı olarak sürece dahil etti. IBM’in uzman ekipleri tarafından yapılan kapsamlı analiz sonucunda, şirketin ölçeği ve dijital dönüşüm hedefleri için en uygun platformun IBM Instana olduğu belirlendi. Gantek’in uygulama uzmanlığıyla desteklenen bu iş birliği sayesinde modernizasyon süreci hızlı, güvenilir ve Türk Telekom’un büyüyen dijital ekosistemiyle tamamen uyumlu şekilde hayata geçirildi.
Dönüşüm Öncesi Zorluklar
Türk Telekom için müşteri memnuniyetini en üst seviyede tutmak olmaz ise olmazların başında gelmektedir. Bunu başarmanın birinci şartı ise, uygulamaların ve servislerin kesintisiz çalışma sürelerini en üst seviyede tutmak ve yıllık kesinti sürelerini tanımlanan SLA’lere uygun olarak kontrol edebilmektir. Köklü Bilgi Teknolojileri geçmişi olan Türk Telekom’un, uygulama performansını izlemek için kullandığı farklı çözümler mevcuttur. Türk Telekom daha kaliteli çıktılar üretmek için dijital dönüşümü merkezine alan bir kuruluştur. Yürütülen süreçlerde aşağıdaki operasyonel engeller tespit edildi:
- Konteynerleşme, mikroservis gibi yeni nesil teknolojilerin kurum içinde yoğun olarak artmasıyla, performans izlemek için kullanılan geleneksel çözümlerin bu yeni teknolojilerin doğası gereği yeni beliren ihtiyaçları tam olarak karşılayamaması yeni bir çözüm arayışı,
- Bununla birlikte, Türk Telekom, bulut-tabanlı ortamlarda mikroservis mimarisinde çalışan uygulamaların, yeni nesil mobil uygulamaların performanslarının gerçek-zamanlı olarak izlenebilmesi ve gözlemlenebilirliği amacı için doğmuş çözüm yaklaşımının da daha verimli çıktılar üretmek.
Mikroservis dünyasında, monolotik bir uygulama birbirinden izole pek çok servise bölündüğü için, bu çoklu servislerin, aralarındaki korelasyonu kaybetmeden, gerçek-zamanlı olarak izlenmesi hayati bir önem taşımaktadır. Türk Telekom’un beklentisi, sadece performansın izlenmesinden ibaret değildi. Oluşan problemin de kök nedeninin belirlenmesi oldukça kritikti. Yani hedef, uygulamaların uçtan uca gerçek zamanlı olarak izlenmesi ve “ne oldu, neden oldu” sorularına da anlık olarak cevap verebilmekti.
Türk Telekom Neden Gantek ile IBM Instanayı seçti?
Uygulama içinde kullanılan tüm servislerin, mikroservislerin, diğer bileşenlerin keşfedilebilmesi, hangi servisin hangi servislerle konuştuğunun haritalanması, diğer bir deyişle servis haritasının otomatik olarak çıkarılması ve güncellenmesi seçilecek çözümde olması gereken özelliklerdendi. Bunun yanıda, HTTP/S, gRPC, MQ, Kafka gibi servislerin uçtan uca trace edilmesi, istemciden backend’'e, veri tabanına, üçüncü servislere kadar giden yolu tam olarak göstermesi önemliydi. Uygulamya ek olarak uygulamanın üzerinde çalıştığı altyapı ve platformun izlenmesi de aranılan özelliklerdendi.
OpenShift, Kubernetes, veri tabanları, mesajlaşma yapıları gibi uygulama için olmaz ise olmaz tüm bileşenlerin birleşik akıllı bir göz tarafından izlenmesi, gerçek bir performans izleme ve gözlemlenebilirlik sisteminde olması gereken fonksiyonlardı. Özet olarak, aranılan çözüm, yeni nesil bulut tabanlı yapılarda verimli çalışan, güvenilirliği en üst seviyede, uygulamayı, servisleri, veri yollarını, altyapıyı ve kullanıcı deneyimini uçtan uca otomatik izleyen, problem olduğunda sadece “neyin bozulduğunu” değil, “neden bozulduğunu” da gerçek zamanlı olarak gösteren bir platformu işaret ediyordu.
Tüm bu ihtiyaçlar göz önüne alındı. Bu ihtiyaçları seçilecek çözümün içermesi kesinlikle önemliydi. Fakat beklenti daha büyüktü: fiyat ve performans karşılaştırılması yapıldığında çözümün yine ilk sırada olması gerekiyordu. Yapı başlangıçta, üretim ortamında tek bir sunucu üzerinde docker yapısı ile kuruldu. Felaket kurtarma lokasyonunda ek bir sunucu daha yapılandırıldı. Ajanlar üzerinden metrikler, trace’ler, loglar, event’ler bu iki Instana sunucuya yönlendirildi. Instana, 600+ kaynaktan gelen verilerle gerçek zamanlı izleme ve gözlemlenebilirlik ihtiyacı için konumlandırıldı.
Mevcut yapının artan ihtiyacı daha etkin bir şekilde karşılaması için, bir modernizasyon çalışmasının yapılmasına karar verildi.
Dönüşüm: Temel İyileştirmeler ve Özellikler
Docker yapıda çalışan ortamın istatistiksel analizleri yapılarak, yeni ortam için gerekli cluster yapısı, blok ve S3 tabalı depolama ihtiyaçları belirlendi. OpenShift Container Platform, üç adet master ve beş adet worker node’dan oluşan bir yapı olarak yapılandırıldı. OpenShift Container Platform ortamı, Instana dokümantasyonunda detaylı tarif edilen en iyi pratiklere göre kuruldu ve konfigürasyonu yapıldı. Platform kurulumları yapıldıktan sonra, Instana ve bileşenleri kuruldu, konfigürasyonalrı yapıldı. Kurulum sonrası, yapı devreye alındı. Kaynaklardan ajanlar sayesinde yeni yapıya da veri akışı gerçekleştirildi. Bir ay boyunca iki ortamın, yani mevcut ortamın ve yeni ortamın paralel çalışması sağlandı. Akabinde, yeni ortamın beklendiği gibi sağlıklı, verimli ve performanslı çalıştığı gözlemlendikten sonra, yapı canlıya alındı.
Ölçülebilir Sonuçları ve Etkileri
Mevcut yapının OpenShift Container Platform üzerine taşınması sürecinde olduğu gibi, Türk Telekom, Gantek ve IBM ekipleri bu dönüşümde de odaklı şekilde tek bir takım gibi çalışarak Instana’nın kurum genelinde başarılı bir şekilde konumlandırılmasını sağladı. IBM’in satış, teknik satış ve Expert Labs ekiplerinin yürüttüğü doğru ihtiyaç analizleri, stratejik çözüm konumlandırmaları ve derin teknik rehberlik sayesinde Instana lisansları hızlı, kesintisiz ve yüksek doğrulukla devreye alındı. Bu profesyonel iş birliği, yalnızca ürün performansını artırmakla kalmadı; aynı zamanda Türk Telekom ekiplerinin Instana’yı daha geniş kapsamda, daha etkin ve daha yüksek verimlilikle kullanabilmesine güçlü bir zemin hazırladı.
Yeni yapı sayesinde:
- Yatay genişleyebilir bir yapı kazanıldı,
- Daha performanslı modern bir mimariye geçiş yapıldı,
- Instana çözümünün OpenShift Container Platform ile doğuştan uyumlu yapısı, karşılaşılan altyapı ve platform problemlerini en aza indirdi,
- 7x24 destek sürecini daha verimli hale getirdi,
- Bu mimari model ile saniyede 105K/rowspan işlenebilir hale geldi,
- Web ve Mobil Uygulamaların son kullanıcı deneyimi ölçülebilir hale geldi.
